batat

batat

słodki ziemniak, wilec ziemniaczany


 

  • zbieraj: od września wykopując z ziemi. Ich zbiór nie zawsze jest imponujący, ponieważ wymagają długiego okresu wysokich temperatur i dużej wilgotności. Jednak da się je uprawiać w naszym kraju. Wczesną wiosną warto zacząć je podkiełkowywać – więcej informacji na dole.

Czytaj dalej „batat”

kukurydza

Processed with VSCO with f2 preset

kukurydza


  • zbieraj: kolby kukurydzy, zaczynając od tych najbardziej dojrzałych. Kukurydza ma duże wymagania cieplne i potrzebuje sporo miejsca. Wymaga obfitego podlewania w czasie formowania przez roślinę kolb. Siejemy w kwietniu pod osłonami i przesadzamy do gruntu w maju. Dla ustabilizowania i wytworzenia większych korzeni, warto podsypywać podstawę rośliny ziemią. Kukurydzę zbieramy gdy chwost/znamię zacznie brązowieć, kolby będą bladożółte, a z nasion, po nacięciu, wypłynie mlecznobiały płyn. Istnieje mnóstwo odmian kukurydzy o najróżniejszych kolorach ziaren, nie tylko żółtych.

Czytaj dalej „kukurydza”

rzodkiewka i rzodkiew

img_2653

rzodkiewka i rzodkiew

tutaj odmiana arbuzowa rzodkwi


  • zbieraj: liście i korzenie rzodkiewek oraz rzodkwi. Oba warzywa uprawia się w ten sam sposób, jednak są między nimi niewielkie różnice. Rzodkiewka to warzywo o małym korzeniu i szybkim wzroście, przeważnie siane i zbierane na wiosnę. Rzodkiew za to tworzy bardzo gruby i długi korzeń i zbiera się ją pod koniec lata. Rośliny te przy niedoborze wody zaczynają pękać. Rzodkiewka jest rośliną dnia krótkiego, dlatego posiana latem nie tworzy smacznych korzeni, a wybija w pędy kwiatostanowe.

Czytaj dalej „rzodkiewka i rzodkiew”

dynia

20. Kosmetyczna dynia.jpg

 

dynia


  • zbieraj: od sierpnia do pierwszych przymrozków. Dojrzały owoc po uderzeniu wydaje głuchy dźwięk. Zebrana przed przymrozkami dynia dobrze się przechowuje nawet przez kilka miesięcy, jednak przemrożona szybko się psuje. Dynia najlepiej rośnie posadzona na kompoście, który przy okazji zasłania swoimi liśćmi.

Czytaj dalej „dynia”

bakłażan

bakłażan | oberżyna

salonum melongena


  • zbieraj: świeżo dojrzałe, błyszczące owoce. Jeżeli za długo zostaną na krzaczkach, ich skóra stanie się matowa, a miąższ gorzki. Jest to roślina pochodząca z Indii, dlatego potrzebuje maksimum ciepła i jest bardzo wrażliwa na ochłodzenia powietrza. Przy temperaturze mniejszej niż 15*C, zatrzymują swój wzrost i dojrzewają bardzo wolno. Gdy główny pęd rośliny wyrośnie na wysokość 30 cm, odcinamy stożek wzrostu. Roślina zacznie się wtedy rozkrzewiać i zawiązywać więcej owoców, jednak pamiętajmy, że ich liczba na krzaku nie powinna być większa niż 3-4. Ma duże zapotrzebowania na wodę i nawóz, by mogła wytworzyć duże, smaczne owoce.

Czytaj dalej „bakłażan”

szpinak

szpinak


 

  • zbieraj: całe rośliny, wyciągając je z korzeniami. Odcinanie pojedynczych liści szpinaku sprawia, że roślina ta słabnie i w efekcie zaczyna produkować kwiaty. Szpinak możemy siać (najlepiej rzutowo) od marca do drugiej połowy maja i od drugiej połowy sierpnia do końca września. Jest rośliną dnia krótkiego, dlatego uprawiany latem nie produkuje liści, a kwiaty.  Czytaj dalej „szpinak”

jarmuż

jarmuż toskański

jarmuż


  • zbieraj: liście jarmużu od lipca do wiosny następnego roku. Wysiewamy go na rozsadniku w kwietniu lub siejemy prosto do gruntu od maja do początku lipca. Rośnie na stanowiskach słonecznych i półcienistych, choć lubi bogatą i wilgotną glebę, udaje się raczej wszędzie. Z powodzeniem możemy go uprawiać również w donicy. Najlepiej posadzić go pojedynczo razem z ziołami, nad którymi będzie górować.  Czytaj dalej „jarmuż”

rośliny odrastające i kiełki

a3521-seler2bnaciowy

rośliny odrastające,

czyli jak z resztek warzyw otrzymać trochę więcej warzyw


rośliny, które odrosną z resztek

  • pietruszka
  • marchewka
  • pasternak
  • burak
  • koper włoski/fenkuł
  • sałaty
  • pak-czoi
  • czosnek
  • cebula
  • cykoria
  • seler naciowy
  • seler
  • por
  • trawa cytrynowa
  • imbir
  • kurkuma

jak uprawiać?

Rośliny odrastające możesz trzymać w pojemniku z wodą lub przesadzić do ziemi. Najlepiej hodować je na domowym parapecie od września do grudnia i od końca stycznia do wiosny. W gorących miesiącach letnich lepiej korzystać z sezonowych warzyw, bo te odrastające mogą szybko zamierać, a zamiast liści, wytwarzać kwiaty, które też są jadalne, ale mniej bujne. Pamiętajmy, że kwiaty to również nasiona, więc jest to sposób na uzyskanie materiału siewnego z danej marchwi czy selera.

warzywa korzeniowe – czyli pasternak, seler, marchew, pietruszka, burak i koper włoski to rośliny, które będą odbijać od górnego pędu. Zostaw 3-5 cm kawałek jednego z warzyw i umieść go na podstawce z wodą. Roślina zacznie puszczać małe, delikatne listki, które są smaczne, jadalne i zawierają trudne do zdobycia o tej porze roku witaminy.

sałaty, pak-choi, cykoria, seler naciowy i trawa cytrynowa, to warzywa, które zazwyczaj dostępne są z resztką korzenia. Zostaw 3-4 cm kawałek rośliny z przyszłym korzeniem. Fragment rośliny umieść na podstawce z wodą lub w wilgotnej ziemi. Rośliny zaczną puszczać korzeń, więc możesz z nich stworzyć darmowe sadzonki na parapet czy do ogrodu (szczególnie selera, cykorii i trawy cytrynowej). Zimową porą korzystaj z młodych liści, które będzie produkować roślina.

cebula, por i czosnek – to najbardziej znane rośliny odrastające. Wystarczy wsadzić je do wody/ziemi (choć czasem wybijają same na kuchennej półce) i ścinać zielenię, czyli szczypior, prosto na kanapki. Liście czosnku i pora oczywiście też są jadalne.

imbir i kurkuma – choć to rośliny z dalekich krain, dobrze utrzymują się na naszych parapetach czy w ogródkach. Odetnij część korzenia (bo tym są właśnie te przyprawy), która posiada „oczko” i umieść ją w doniczce z ziemią. Rośliny te lubią wysoką temperaturę i dużo wody. Na koniec lata możesz wyjąć z doniczki własnoręcznie uprawiany imbir czy kurkumę.

kiełki

nasiona na kiełki

  • brokuły | kiełkować 3-4 dni
  • słonecznik | kiełkować 3-7 dni, chrupiące, długie
  • rzodkiewka | kiełkować 3-4 dni, pikantne
  • lucerna | kiełkować 3-7 dni
  • jarmuż | kiełkować 3-4 dni
  • soczewica | kiełkować 3-5 dni, delikatne
  • groszek | kiełkować 4-7 dni, słodkawe, chrupiące
  • kukurydza | kiełkować 4-5 dni
  • fasola np. mung, adzuki | kiełkować 4-7 dni
  • kapusta | kiełkować 3-4 dni
  • gorczyca | kiełkować 3-4 dni
  • cebula | kiełkować 3-4 dni
  • soja | kiełkować 4-7 dni
  • rzeżucha | kiełkować 2-3 dni
  • kozieradka | kiełkować 3-5 dni
  • pszenica | kiełkować 4-5 dni

jak kiełkować?

Najprostszy sposób na kiełkowanie roślin, to ten z wykorzystaniem sitka z małymi oczkami.

Umieść nasiona na sitku i opłucz w zimnej wodzie. Powtarzaj ten zabieg 3 razy w ciągu dnia, tak by kiełki nie wyschły. Sitko umieść na misce lub talerzu, który postawisz raczej w ciemnym i ciepłym miejscu. Po 3-5 dniach kiełki są gotowe do spożycia. Gdy osiągną odpowiednią dla ciebie wielkość czy chrupkość, przepłucz je i wilgotne przenieś na ręcznik papierowy. Następnie umieść je w pojemniku i przechowuj w lodówce maksymalnie do tygodnia.

Oczywiście istnieje wiele metod na uprawę kiełków, można również kupić do tego celu specjalnie kiełkownice. Jednak wydaje mi się, że dla początkujących wyżej wymienona metoda będzie najłatwiejsza.

Nie warto mieszać ze sobą różnych nasion przed kiełkowaniem, ponieważ mają różne czasy wzrostu. Kupując nasiona, powinny być oznaczone napisem „na kiełki”, wtedy też przeczytamy ile czasu potrzeba na wyhodowanie konkretnych kiełków. Rzeżucha, jarmuż czy rzodkiewka kiełkują bardzo szybko, gdy groch, soja i słonecznik potrzebują więcej dni. Nie używamy nasion przeznaczonych do siewu gruntowego (chyba że to nasze własne), ponieważ mogą być spryskiwane czy konserwowane różnymi środkami chemicznymi.

jak to zjeść

Cała zieleninę możemy wykorzystać w ten sam sposób. Jeżeli coś nam smakuje, nie wahajmy się połączyć tego z bazowymi produktami i daniami, takimi jak pieczywo, nabiał, jajka, surówki, sałatki czy dorzucić do warzywnych koktajli, czyli smoothie. Jednak najlepiej jeść je zawsze na surowo, bo mają wtedy najwięcej smaku, kruchą strukturę i uzupełniają w organizmie to, czego nam brakuje. Jeżeli chcemy dodać kiełki do dań na ciepło, zróbmy to po zakończonym gotowaniu i dodajmy przed samym podaniem.

twarożek z kiełkami rzodkiewki – do twarożku czy serka wiejskiego dodaj ulubione kiełki,  szczyptę soli i serwuj na kanapkach lub zabierz do pracy czy szkoły.

omlet z liśćmi buraka – czyli tak zwaną botwinką. Posyp nimi gotowy omlet, a będziesz czuć chrupkość i soczystość buraczanych liści, która dobrze współgra z delikatnym omletem.

pesto z różnych naci – stwórz jak znane pesto bazyliowe. Nać marchwi, rzodkiewki, pietruszki czy może rukolę, zblenduj z oliwą, orzeszkami (lub nasionami słonecznika czy dyni), dodaj soku z cytryny czy ulubionego octu. Możesz kombinować z dorzuceniem parmezanu, sera pleśniowego czy ziół.

surówka z jabłka i kiełków jarmużu – zetrzyj jabłko, dodaj octu jabłkowego, do tego prażone w soli nasiona słonecznika oraz kiełki jarmużu.

miechunka pomidorowa

miechunka pomidorowa


 

  • zbieraj: dojrzałe owoce miechunki od końca sierpnia do pierwszych przymrozków. Mają podobne wymagania jak pomidory, jednak są bardziej odporne na choroby i niskie temperatury, co czyni je jeszcze łatwiejszymi w uprawie.
  • smakuj: na surowo lub w przetworach po usunięciu otoczki. Miechunka pomidorowa ma słodko-kwaśny smak, wyraźniejszy po obróbce termicznej. Idealnie pasuje do dań meksykańskich. Można ją wykorzystać zamiast pomidorów np. w salsie czy na kanapkach.
  • korzystaj: z kwercetyny, która jest tym, czym likopen w pomidorach. To żółty barwnik odpowiadający za walkę z wolnymi rodnikami. Miechunki pomidorowe występują w różnych kolorach. Istnieje również miechunka peruwiańska – to roślina o małych, kwaśnych owocach, którą uprawia się tak.
  • mój pomysł: miechunki na zdjęciu zerwałem wczoraj w ogrodzie, a zjadłem na kanapce z twarożkiem i fioletową bazylią
więcej o miechunce przeczytasz w mojej książce „Roślinne Porady warzywa” na stronie 132

 

bób

 

 

bób


 

  • zbieraj: całe strąki bobu od maja do października.Bób możemy wysiewać jesienią, wczesną wiosną i w dugiej połowie lata. Jest on mało wymagającą rośliną dorastającą do 1-1,5m. Bób siejemy gniazdowo, wrzucając po 2-3 nasiona do gleby. Gdy zawiążą się pierwsze strączki, usuwamy stożek wzrostu. W ten sposób roślina skieruje energię w strąki. Zabiegniemy też rozwojowi mszyc, które lubią tam zakładać swoje kolonie. Gdy strąki zaczną dojrzewać, możemy oderwać pierwsze 3 rzędy liści od samego dołu i między roślinami posiać szpinak, sałatę lub zioła.

okra

okra | piżmian jadalny


 

  • zbieraj: 3-4 dniowe torebek nasienne okry. Po przekwitnięciu pięknych kwiatów, podobnych do hibiskusa, ta wysoka roślina (dorasta do 1,5 m) wytwarza zielone, przypominające fasolę owoce. Okra pochodzi z Aryki i Azji, dlatego w naszych warunkach najlepiej uprawia się ją w szklarniach. Lubi mokrą ziemię, bardzo wysokie temperatury i pełne nasłonecznienie.
 

Czytaj dalej „okra”

koper włoski i szałwia – ziołowy ekspert

koper włoski i szałwia


Koper włoski i szałwia to rośliny, które świetnie odnajdą się w naszej kuchni. Choć mogą nam się wydawać obce, to właśnie Święta są najlepszą okazją, by zaprosić do stołu nieznanych wędrowców. Podobnie jak bazylia, tymianek czy rozmaryn nasi bohaterowie pochodzą z południa Europy. Jeżeli się z nimi zaprzyjaźnimy, to nasiona kopru dodadzą słońca do bigosu, a zapach szałwii odświeży zapach odsmażanych pierogów.

Czytaj dalej „koper włoski i szałwia – ziołowy ekspert”

dynia

 

dynia


  • zbieraj: dynię od końca sierpnia do pierwszych przymrozków. Dojrzały owoc (botanicznie, zwyczajowo warzywo), po uderzeniu wydaje głuchy dźwięk. Zebrana przed przymrozkami dynia dobrze się przechowuje nawet przez kilka miesięcy, jednak przemrożona szybko się psuje. Jej wymagania to dużo miejsca, nawozu, wody i słońca. Możemy uzyskać kilka małych i średnich dyń z jednego pędu lub jedną gigantyczną, poprzez usuwanie pobocznych zawiązków owoców.

Czytaj dalej „dynia”

pasternak

pasternak



  • zbieraj: od września przez całą zimę. Pasternak jest rośliną, która może zimować w gruncie i być wykopywana w miarę zapotrzebowania. Mróz działa na jego smak i sprawia, że staje się on dużo słodszy. Siejemy w kwietniu wprost do ziemi. Najlepszy sposób uprawy to wysiewanie po 3 ziarna w jedno miejsce co 15 cm. Gdy rośliny wzejdą, przerywamy najsłabsze siewki i zostawiamy tylko te najsilniejsze. Pasternak jest odporny na susze, lubi lekkie ziemie, długo kiełkuje oraz późno dojrzewa. Jest to roślina dwuletnia, pozostawiona w ziemi wytwarza na wiosnę baldachowate, żółte kwiaty.

ogórek meksykański

 

ogórek meksykański | mysi melon | cucamelon


  • zbieraj: owoce od lipca do pierwszych przymrozków. Pojawiają się w dużej ilości, a pnącze mocno się rozrasta. Ogórka meksykańskiego możemy uprawiać w gruncie, ale też bardzo dobrze udaje się w donicach. Warto go uprawiać przy podporach, by owoce nie dotykały ziemi. Wymaga stanowiska słonecznego i żyznej ziemi, jest odporny na suszę. Jest to roślina łatwa w uprawie, nim częściej zrywamy ogórki tym więcej ich wyrasta.

czosnek

czosnek


Czosnek to niezawodne warzywo w kuchni jak i ogrodzie. Najlepiej zacząć jego uprawę jesienią, wkładamy całe główki czosnku głęboko do gleby i przykrywamy ziemią. Następnie na wiosnę, ostrożnie wykopujemy całą główkę, rozdzielamy i sadzimy pojedyncze ząbki. Można też sadzić go wczesną wiosną, ale trzeba pamiętać, że roślina ta potrzebuje okresu chłodu, więc warto to robić jak najszybciej.

Czytaj dalej „czosnek”

szparagi

 

szparagi


Szparagi to warzywa wieloletnie, które mogą być uprawiane w jednym miejscu nawet 20 lat. Możemy je rozmnażać z nasion lub karp (korzeni). Poleca się tę drugą metodę ze względu na to, że rośliny uprawiane z nasion plonują dopiero po 3 latach. Szparagi potrzebują słonecznego, żyznego stanowiska, a zbieramy je maksymalnie do połowy lipca. Następnie zostawiamy kwitnące okazy i ścinamy je na koniec sezonu, gdy zmienią barwę na brązową. Męskie rośliny są bardziej wydajne, niż żeńskie owocujące. Młode szparagi możemy jeść surowe lub blanszowane. Starsze potrzebują obierania i dłuższej obróbki termicznej – smażenia, gotowania czy pieczenia. Białe szparagi to nic innego, jak bielone zielone. Podczas wzrostu przysypuje się je ziemią, a bez dostępu do światła nabierają kremowej barwy. Są delikatniejsze w smaku. Szparagi trzeba jeść jak najświeższe, przechowujemy je krótko w lodówce, najlepiej w misce z odrobiną wody na dnie. Przed gotowaniem usuwamy twarde końcówki. Ten afrodyzjak jest źródłem kwasu foliowego, beta-karotenu oraz witaminy C i E. Spożywanie go ma łagodne działanie przeczyszczające i moczopędne. W medycynie ludowej był używane jako środek tonizujący i uspakajający. Uwaga, czerwone owoce szparagów są trujące.

 

skorzonera

skorzonera


 

Skorzonera (czytaj skor-zonera, nie skożonera): to tajemnicze warzywo, znane też pod nazwą wężymord. W medycynie ludowej używano go do leczenia ran i odtruwania po ukąszeniu żmij – stąd jego groźnie brzmiąca nazwa. Roślina ta występuje dziko na terenie środkowej Europy oraz Azji, ale z powodzeniem można uprawiać ją w ogrodzie lub nawet w głębokiej donicy.

Czytaj dalej „skorzonera”

brukiew

brukiew | karpiel


Brukiew jest warzywem korzeniowym, które kiedyś było bardzo popularne w Polsce, ale zostało zapomniane. To za sprawą tego, że dzięki łatwości jego uprawy, po II Wojnie Światowej, brukiew była podstawą diety zubożałego społeczeństwa. W następstwie zaczęto ją kojarzyć z biedą i zaczęto traktować jak warzywo pastewne (podobnie jak jarmuż czy topinambur). Można wysiewać od drugiej połowy lutego, ponieważ kiełkuje już w 2-3*C i jedyne czego nie toleruje, to susze. Dwie główne odmiany brukwi to ta o żółto-zielonej skórce i biało-fioletowej.

Czytaj dalej „brukiew”

karczochy

karczochy


Karczochy w Polsce są mało znane i uprawiane głównie amatorsko. Warzywa te mają wysokie wymagania co do temperatury. Latem musimy zapewnić im maksimum ciepła, a zimą należy je zabezpieczyć przed mrozem lub wykopać. Rośliny te rozmnaża się z nasion lub prowadzi z odrośli. Trzeba je odmładzać co 2-3 lata – starsze okazy są małe i twarde. 

Czytaj dalej „karczochy”

dzikie szparagi

dzikie szparagi


Dzikie szparagi występują głównie w klimacie śródziemnomorskim, ale również w południowej i centralnej Polsce. Używa się ich do ozdabiania bukietów kwiatowych oraz koszyków na Wielkanoc. Na północy naszego kraju można znaleźć ich zdziczałą formę (po dawnych uprawach). Są cienkie i lekko gorzkawe, gotuje się je lub smaży, podaje się je zazwyczaj jako dodatek do potraw. W południowej Francji tradycyjna potrawa na Wielkanoc jest omlette pascal, którego głównym składnikiem są właśnie dzikie szparagi.

 

por

por


Por niskokaloryczna roślina spokrewniona z czosnkiem i cebulą. W kuchni wykorzystujemy całą sztywną część rośliny, białą i zieloną. Biała jest łagodniejsza w smaku, dlatego smakuje również na surowo. Liście odcinamy i mrozimy, by wykorzystać je do bulionu. Por jest bogaty w luteinę, która pomaga utrzymać zdrowie oczu. Można jego części używać jako okłady na reumatyzm, a syrop lub sok pić w przypadkach niestrawności. Alkalizuje organizm i oczyszcza go z metali ciężkich. Por jest symbolem Walii, dlatego walijczycy podczas meczów wymachują tym warzywem. Ten afrodyzjak jest łatwy w uprawie i można zbierać go od jesieni do wczesnej wiosny, ponieważ zimuje w gruncie.

 

botwina

botwina


Botwina to młode liście i korzenie buraka ćwikłowego. Nazwa jest mylona z boćwiną (burak liściowy) czy botwinką (zupa). Botwinę je się duszoną, gotowaną i na surowo. Jest niskokaloryczna i zawiera pektynę, która obniża poziom cholesterolu. Sok czy zupa z buraka pomaga zwalczyć zgagę, a jedzona przed treningiem ochroni nas przed zakwasami. Jest pysznym i zdrowym dodatkiem do kasz i makaronów.

rzodkiewka


Rzodkiewka: w tradycyjnej kuchni polskiej znana tylko w postaci surowej. Jednak możemy ją również gotować i piec. W uprawie jest bardzo łatwa, siejemy ją od marca do czerwca i od sierpnia do września. Jednak niepodlewane systematycznie, pękają i tracą smak. Istnieje wiele odmian barwnych i smakowych, niestety w sklepach możemy dostać głównie jedną odmianę. Jest bogata w witaminę C, a jej liście możemy dorzucić do smoothie, przerobić na pesto lub przyrządzić jak szpinak. Jednak warto odciąć liście i przechowywać oddzielnie, ponieważ inaczej pobierają pokarm z rzodkiewek kosztem ich smaku i sprężystości. By warzywa zachowały w lodówce smak i twardość, umieść je w misce z wodą.

pikle z rzodkiewki
składniki:
-pęczek rzodkiewki
-2 ząbki czosnku

zalewa:
-150 ml octu
-50 ml wody
-łyżka octu balsamicznego
-1 łyżka soli
-2 łyżeczki cukru
-3 ziarna pieprzu (lub łyżeczka mielonego)
-1 goździk

Rzodkiewki myjemy, a natkę zjadamy świeżą lub wykorzystujemy do pesto. Wyparzamy 2 małe słoiczki lub 1 duży. Zgniatamy czosnek ręką i wrzucamy do słoika. Rzodkiewkę kroimy w plastry i wrzucamy do słoika. W garnku łączymy wszystkie składniki do zalewy. Zagotowujemy i mieszamy, gdy sól i cukier się rozpuszczą, odstawiamy. Gdy zalewa ostygnie, zalewamy rzodkiewki, zamykamy słoik i chowamy do lodówki. Po 24 godzinach mamy pyszne, kwaśne pikle z rzodkiewki.

💚

groszek

 

groszek


Groszek jest pierwszą z roślin, którą możemy siać po zimie. Można też posiać go w listopadzie na wczesny zbiór wiosenny, ale w najzimniejszych częściach kraju nasiona mogą nie wykiełkować. Jeżeli jednak tak się stanie, nie musimy się bać o nasze roślinki, ponieważ są bardzo odporne na mróz. Do tego groszek rośnie bardzo szybko -od wykiełkowania pierwsze strączki możemy jeść już po 60 dniach. Możliwa uprawa w doniczce, roślina pnąca – nawet karłowate odmiany. Skórka groszku cukrowego jest zawsze jadalna, od całych strąków z niewykształconymi nasionami, po zgrubiałą skórę. Nie wyrzucamy jej, a dodajmy do koktajli czy robimy zupę krem. Po uschnięciu rośliny, pozostawiamy korzenie w ziemi by zawiązany w nich azot użyźnił glebę. Groch to źródło błonnika, białka oraz posiada niski indeks glikemiczny. Jest ciężko stawny, ale by ułatwić organizmowi trawienie, mocz w wodzie groch co najmniej przez 3 godziny i gotuj około 30 minut. Ta metoda jednak wypłukuje z niego wiele witamin, zatem zamiast długiego namaczania możesz użyć ziół, które pomagają w trawieniu: majeranku, bazylii, szałwii czy kopru.

 

szpinak nowozelandzki

szpinak nowozelandzki | trętwian czterorożny


Szpinak nowozelandzki a w zasadzie trętwian czterorożny, który nie jest spokrewniony ze szpinakiem, ale jest bardzo podobny w smaku jak i w zawartości składników odżywczych. Jednak w odróżnieniu od szpinaku, można go hodować przez cały sezon -latem szpinak zwyczajny wytwarza kwiaty kosztem liści. Również zawiera szczawiany, jednak by zmniejszyć ich ilość należy blanszować liście przez 3 minuty i ostudzić w zimnej wodzie. Choć można jeść go również na surowo, a szklanka tej rośliny to tylko 8 kalorii. Jest bardzo łatwy w uprawie, możemy uprawiać go w gruncie i doniczce. Na jesień wytwarza bardzo dużo nasion, niezebrane wykiełkują w tym samym miejscu w następnym sezonie.

cukinia

cukinia


Cukinia to odmiana dyni zwana też kabaczkiem. Jednak przez różnorodność kształtów i kolorów tych roślin, czasami uważane są za dwa różne gatunki. By wyżywić 4-osobową rodzinę wystarczą 2-3 krzaczki cukinii. Gdy warzywa zaczną się pojawiać, rośnie ich kilka na raz i w bardzo szybkim tempie. By poczuć prawdziwy smak cukinii powinniśmy zjadać warzywa do 20 cm. Większe robią się wodniste, gąbczaste i pozbawione smaku. Również ich kwiaty są jadalne (w ciągu 2 tygodni więcej na ten temat). Możemy cukinie uprawiać w donicy na balkonie, ale pamiętajmy, że jest wrażliwa na mróz więc na dworze powinna się znaleźć dopiero w drugiej połowie maja. Lekkostrawna, odkwasza organizm i nie odkładają się w niej metale ciężkie. Może być podawana jako jedno z pierwszych warzyw dla dzieci – polecana już półrocznym bobasom.

 

kapusta

kapusta


Kapusta jest głęboko zakorzenionym w kuchni polskiej warzywem. Spożywana głównie w tradycyjnych daniach jak gołąbki i bigos, kojarzy się z czymś tłustym i tuczącym. Tak naprawdę, kapusta jest warzywem polecanym w wielu dietach odchudzających. Oczyszcza i odkwasza organizm, wzmacnia odporność, leczy anemię, a także choroby stawów. Jest lecznicza przy chorobach wrzodów żołądka o jelit. Zawiera siarkę, która wzmacnia i chroni naszą skórę, włosy i paznokcie. Zawiera wapń, magnez, potas, arsen i witaminy A, C, E i K. W ogrodzie lubiana przez ślimaki, dlatego warto wysypać wokół niej pokruszone skorupki jajek, które nawiozą ziemię i odstraszą smakoszy. Wzdęcia po zjedzeniu warzyw kapustnych biorą się z tego, że jemy ich za mało i nieprzyzwyczajony organizm tak na nie reaguje, ale dodanie do potrawy np. kminku, uwolni nas od tego problemu.

kalafior

kalafior


Kalafior na ziemiach polskich jest znany od średniowiecza, ale to królowa Bona przyczyniła się do rozpowszechnienia tej rośliny kapustnej. W ogrodzie jest dosyć kapryśną i wymagającą roślina, dlatego poleca się siać odmiany letnie, które szybko rosną i nie wymagają wiele miejsca. Białe różyczki kalafiora to nierozwinięte kwiatostany tego warzywa, dlatego zbieramy je gdy są zwarte i twarde. Ma płytki system korzeniowy, dlatego zawsze warto ugnieść glebę po pracach wykonywanych obok niego. Kalafior jest w całości jadalny – jego liście możemy dodać do zupy, a łodygę zetrzeć i zrobić z niej surówkę. Dla osób, którym przeszkadza zapach kalafiora poleca się gotowanie go w wodzie z mlekiem. Warzywo to zawiera mnóstwo witaminy C, więc najzdrowsze jest jedzone na surowo. Jest bogate w błonnik, związki siarki chroniące przed rakiem okrężnicy i nie tuczy. Może jednak powodować wzdęcia – by temu zaradzić warto jeść go z czosnkiem, kminkiem lub kolendrą.

topinambur

topinambur


Topinambur przywędrował z Ameryki Północnej do Europy w XVII wieku za sprawą Holendrów. W Polsce był popularną rośliną uprawną przed II Wojną Światową, dlatego nadal można dojrzeć żółte kwiaty przypominające słoneczniki, rosnące przy drogach. Jego uprawa jest bardzo łatwa, toleruje półcień i suszę, choć najlepiej czuje się na stanowiskach słonecznych.

Czytaj dalej „topinambur”

marchew

marchew


  • zbieraj: korzenie marchwi od czerwca do końca jesieni. Zbierając marchew, najpierw lekko wepchnij ją do ziemi, a następnie pociągnij. Dzięki temu zabiegowi przerwiesz wszystkie mikro korzenie i z powodzeniem wyciągniesz korzeń, bez naruszania naci. Sadź marchew z cebulą i czosnkiem, by odpędzić szkodniki. Możemy uprawiać marchew w najróżniejszych odmianach barwnych od białej, przez zielonkawą do bordowej.

fasola szparagowa

fasola szparagowa karłowa


  • zbieraj: fasola nie ma szczególnych wymagań, jeżeli chodzi o stanowisko. Jedyne czego nie toleruje, to przesuszenie i potrzebuje dużo wody. Możemy siać ją na miejscach słonecznych, jak i w półcieniu. Wysiewamy po 15 maja, sukcesywnie co 2-3 tygodnie, by przedłużyć jej zbiór do pierwszych przymrozków. Do jednego dołka wrzucamy po 3-4 nasiona fasoli (siew gniazdowy), by przyspieszyć ich kiełkowanie, warto dzień wcześniej wsadzić je do ciepłej wody na 24 godziny. Czytaj dalej „fasola szparagowa”

pomidor

pomidor


Gdzie, kiedy i jak: sadzimy je w donicy na balkonie, worku z ziemią, gruncie i szklarni. Można zacząć tworzyć rozsadę pomidorów już od końca lutego, ale nie posiadając szklarni czy ciepłego inspektu, posiejmy pomidory na oknie pod koniec marca. Umieszczamy małe pomidory w gruncie dopiero wtedy, gdy minie ryzyko przymrozków czyli po 15 maja. Sadzonki umieszczaj w ziemi tak, by pierwsze (od korzenia) liście dotykały gleby. Łodyga przeistoczy się w korzeń, a dzięki temu będzie mieć większą powierzchnię pobierania wody.

Czytaj dalej „pomidor”

sałata

sałata




OGRÓD

Gdzie, kiedy i jak: Wysiewamy sałatę prosto do ziemi lub donicy. Może rosnąć praktycznie wszędzie i we wszystkim (na balkonie, w gruncie, w szklarni, w doniczce na parapecie). W domu lub inspekcie wysiewamy sałatę od połowy lutego, a na dworze od połowy marca. W centymetrowy rowek siejemy nasiona i przykrywamy lekko glebą, a na koniec podlewamy. Gdy sałata wzejdzie, przerywamy ją lub przesadzamy. Siejmy ją co dwa tygodnie by zapewnić ciągły zbiór.

Warunki: Sałata nie potrzebuje dużo słońca, wystarczą jej 4 godziny światła dziennie – dlatego pasuje jej półcień. Nie sadzimy jej w pełnym słońcu, ponieważ zacznie uderzać w pędy kwiatostanowe i nie wytworzy liści, a same kwiaty. By zaoszczędzić miejsca sadzimy ją między warzywami korzeniowymi (marchewką, rzodkiewką) lub rosnącymi nad sałatą i dającymi jej cień (bobem, pomidorami).

 

Pielęgnacja: Podlewanie sałaty jest bardzo ważne dla jej smaku i wzrostu. Utrzymujmy ziemię wilgotną, a zbierzemy obfite plony. Wykształcone główki sałaty podkop ziemią, by nie ogryzało jej robactwo.

Allelopatia: Niekorzystny wpływ na sałatę ma seler i pietruszka. Korzystnymi sąsiadami są: groch, brokuł, ogórek, kapusta, brukselka, por i fasola.

KUCHNIA


Przechowuj sałatę w lodówce całą lub podzieloną na liście, które trzeba zwilżyć. Nigdy nie kładź jej bezpośrednio na gorące rzeczy (np. w burgerze sałata idzie na sam dół, a kotlet na górę) ponieważ inaczej traci swój ładny wygląd. Je się ją na surowo, chociaż są znane przetwory takie jak syrop z sałaty.

 

FAKTY I PRAWDY LUDOWE


  • Sałata może stanowić przedplon jak i polon, dlatego można ją sadzić między wszystkimi warzywami
  • Wystarczy odciąć liście 1,5-2,5 cm nad ziemią, by z korzenia zaczęła odrastać nowa sałata. Czynność tą powinno robić się rano, a odcinać ostrym nożem.
  • Czas wschodzenia to 4-7 dni.Do kiełkowania potrzebuje temperatury od 15 stopni. Gdy wzejdzie, może być niższa to jest od 12 stopni Celsjusza
  • Jeżeli końcówka sałaty jest jasna (jak na zdjęciu) oznacza to, że warzywo jest świeże. Jednak gdy jest mocno brązowe to roślina musiała dość dawno zostać ścięta lub była silnie nawożona środkami zawierającymi azot.
  • Sałata w 90% składa się z wody. Dzięki temu, warzywo to posiada znikomą ilość kalorii
    i  stanowi podstawę diety odchudzającej. Poprawia również trawienie i zawiera w sobie żelazo, potas oraz wapń, a także witaminę C.